ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

315

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

سلطان چقمق در سال 842 ه و قايتباى در سال 880 ه . و سلطان سليمان ( عثمانى ) در سال 940 ه . و نيز سلطان محمد خان در سال 1073 هجرى از امرايى بودند كه به تعمير و مرمت آن همت گماشتند . اندازه‌هاى حجر و چگونگى آن را پيشتر گفتيم و در اينجا اضافه مىكنيم كه در زير ناودان درون حجر ، مرمر سبزى قرار گرفته است كه گفته مىشود جايگاه دفن حضرت اسماعيل عليه السّلام است و با آن كه نماز خواندن بر كنار قبور يا بر روى آن نهى گرديده است ليكن مردم در نماز خواندن بر آن بر هم سبقت مىگيرند . بيشتر تاريخ‌نگاران عقيده دارند كه حضرت اسماعيل در حجر مدفون است كه سروده ضرار بن خطاب تأييدى بر آن است : لم يحط بالحجر فيما قد مضى أحد * من البرية لا عرب و لا عجم بعد ابن هاجر انّ اللّه فضله * الّا زهير له التفضيل و الكرم كه منظور ، زهير بن حارث بن اسد است . در سمت شرقى ديوار حجر تاريخ نبشته‌هايى از محمد بن قلاوون و برقوق و چقمق و قايتباى را كه پيش از اين دربارهء آنان صحبت كرديم ، مشاهده نمودم . در قسمت بالاى ديوار حجر در برابر ناودان اين نوشته ديده مىشود . نعم المطاف ترابه * فى عين أرمد إثمد و يطوف بالليل و الأسحار قوم هجد اللّه بارك فرشه * مع من بناه يخلد زان المطاف بمرمر * ملك الأنام محمد سپس تاريخ 940 ه . كه مربوط به سلطان سليمان ( عثمانى ) است قرار گرفته است و پس از آن اين ابيات ديده مىشود : لا سيما من نسلهم * سلطاننا المستمجد بزلال صارم سيفه * للظى الصلال محمد اللّه خلد ملكه * و العدل فيه مؤيد